Ukraina, Kijów – Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej

Narodowe Muzeum Historii Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 w Kijowie. Za tą niezwykle długą, oficjalną nazwą kryje się największe kijowskie muzeum upamiętniające II wojnę światową. Muzeum ulokowano na szczycie wysokiej skarpy naddnieprzańskiej, w cokole dominującego nad Kijowem, monumentalnego pomnika Matki-Ojczyzny. Ekspozycja muzealna obejmuje ponad 300 tysięcy przedmiotów i z charakterystycznym dla post-radzieckich krajów rozmachem prezentuje nam udział Ukraińców w walkach na froncie wschodnim.

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - Początek i koniec wojny. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – Początek i koniec wojny. Fot. P. Lech

Historia Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej sięga końca 1943 roku. Jest to okres w którym na obszarze Ukrainy wciąż trwały walki z Niemcami, jednak zmierzały one już do końca – Armia Czerwona wypierała Wehrmacht z terenów ZSRR. Wtedy to właśnie władze Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej zdecydowały się utworzyć narodowe muzeum upamiętniające walki Ukraińców. Pierwsza wystawa została zaprezentowana zwiedzającym w 1946 roku, nosiła tytuł „Walka Partyzantów Ukrainy z Faszystowskimi Najeźdźcami Niemieckimi”, a do jej wykonania wykorzystano aż 13 tysięcy przedmiotów.

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - Ekspozycja. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – Ekspozycja. Fot. P. Lech

W 1981 roku Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej przeniosło się do swojej aktualnej siedziby. Kompleks muzealny rozciąga się na obszarze ponad 10 ha. Obejmuje on muzeum, pomnik Matki-Ojczyzny, aleję bohaterów Kijowa oraz plenerową ekspozycję sowieckiego sprzętu wojskowego. Do 2013 roku muzeum odwiedziło ponad 20 milionów gości. Ja miałem okazję odwiedzić je latem 2013 roku, kilka tygodni przed rozpoczęciem protestów na placu Niepodległości – popularnym (Euro)Majdanie.

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - Matka-Ojczyzna, Obrońcy Kijowa i tęczowe czołgi. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – Matka-Ojczyzna, Obrońcy Kijowa i tęczowe czołgi. Fot. P. Lech

Główna ekspozycja muzeum powstała w 1995 roku. Od tego czasu wprowadzono tylko drobne poprawki i dziś niestety jest ona już mocno przestarzała. Wystawa jest prezentowana w 16 salach i w chronologiczny sposób prowadzi nas przez swoistą „wojenną drogę” – od sytuacji politycznej w przededniu wybuchu wojny, przez jej kulminację na froncie wschodnim po odbicie Kijowa i upadek Berlina.

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - Ribbentrop-Mołotow. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – Ribbentrop-Mołotow. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej przesiąknięte jest propagandą zwycięstwa w stylu radzieckim. Już w pierwszym pomieszczeniu możemy zobaczyć monumentalny pomnik „Zwycięstwo” przedstawiający żołnierza Armii Czerwonej i symbole upadku III Rzeszy (rozbity orzeł, złożone sztandary). Ekspozycja prezentowana w kolejnych salach ma za zadanie prezentację preludium wojny. Ta część wystawy opiera się głównie na zasobach archiwalnych (zdjęcia, kopie dokumentów). We wprowadzeniu do wojny największe ukraińskie muzeum nie pomija takich wydarzeń jak atak ZSRR na Polskę i jej podział będący efektem paktu Ribbentrop-Mołotow.

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - WOJNA. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – WOJNA. Fot. P. Lech

Następne osiem sal zlokalizowanych na parterze prezentuje przebieg wojny na terenie ZSRR. Kolejno: wybuch wojny, obrona Kijowa, Odessy, Moskwy, Leningradu oraz okupacja Ukrainy. Szczególne wrażenie robi ekspozycja poświęcona reżimowi jaki zapanował na ziemiach USRR. Ubrania z Majdanka i Buchenwaldu, relacje z Babiego Jaru, kruszarki do kości z obozów zagłady to tylko niektóre z prezentowanych tu dowodów niemieckich zbrodni popełnionych na Ukraińcach.

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - Eksterminacja. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – Eksterminacja. Fot. P. Lech

Warto poświęcić więcej uwagi sali numer osiem. Porusza ona tematykę związaną z walką partyzancką prowadzoną przez UPA i OUN. Własnoręcznie wyprodukowana broń, leśne schrony, prezentacje walki z Niemcami to właściwie wszystko co możemy tu zobaczyć. W przestrzeni tej wyraźnie brakuje komentarza odnośnie „bratobójczych” walk z partyzantką radziecką (licznie obecną na terenie USRR) oraz ludobójstwach popełnianych przez UPA na polskiej ludności cywilnej.

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - Nawet partyzanci mieli swoje czerwone sztandary. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – Nawet partyzanci mieli swoje czerwone sztandary. Fot. P. Lech

Pierwsze piętro to trzy sale opisujące kolejne etapy wojny: bitwę stalingradzką, ofensywę dnieprzańską, ostateczne wyzwolenie Ukrainy i rozbicie III Rzeszy. Finał ekspozycji ma miejsce w dwóch holach – Holu Zwycięstwa i Holu Pamięci. Zwiedzanie dwóch ostatnich pomieszczeń stanowi kulminacyjny moment naszej podroży po Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Hol Pamięci stanowi doskonałe zamknięcie ekspozycji – jest to sala, która wywarła na mnie największe wrażenie. Wyobraźcie sobie połączenie radości jaka zapanowała po zwycięstwie i jednoczesne podsumowanie wszystkich strat jakie przyniosła wojna – to właśnie (bez zbędnego patosu) można zobaczyć w ostatnich salach muzeum. Jak to osiągnięto? Polecam sprawdzić to osobiście w Kijowie, a na zachętę prezentuję poniższe zdjęcie:

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - Holl Pamięci. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – Holl Pamięci. Fot. P. Lech

Na koniec dla wytrawnych smakoszy militariów, Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej przygotowało jeszcze spacer po dodatkowo (acz symbolicznie) płatnej wystawie plenerowej. Możemy na niej oglądać sprzęt nie tylko spod znaku czerwonej gwiazdy, ale także pojazdy czeskie, francuskie czy niemieckie (np. T-38, T-70 i T-34, Mi-24b, czy też pocisk balistyczny TOPOL).

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - Ekspozycja plenerowa. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – Ekspozycja plenerowa. Fot. P. Lech

Dojazd:
Ze stacji metra Dnipro oraz Pecherska najlepiej jest przespacerować się bezpośrednio do Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Okolica jest malownicza, zwłaszcza jeśli wybierzemy drogę od stacji Dnipro. Prowadzi ona wzdłuż brzegu Dniepru, lub po krawędzi wysokiej skarpy na której ulokowana jest Ławra Peczerska. Bezpośredni dojazd do Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej zapewniają autobusy nr 24 i 38 – przystanek „Національний музей історії Великої Вітчизняної війни”.

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej - Holl Zwycięstwa. Fot. P. Lech

Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej – Holl Zwycięstwa. Fot. P. Lech

Godziny otwarcia:
Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej:
Poniedziałek – muzeum nieczynne
Wtorek – Niedziela : 10:00 – 17:00

Ekspozycja plenerowa:
Poniedziałek – Niedziela : 9:00 – 18:00

Ceny biletów:
Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej:
Normalny – 15,- UAH
Ulgowy – 5,- UAH
Pozwolenie na robienie zdjęć – 30,- UAH
Pozwolenie na nagrywanie filmów – 50,- UAH

Ekspozycja plenerowa:
Normalny – 3,- UAH
Ulgowy – 2,- UAH
Pozwolenie na robienie zdjęć – 20,- UAH
Pozwolenie na nagrywanie filmów – 40,- UAH
Wejście do Li-2, Mi-24b, MiG-23 – 5,- UAH

Adres:
Меморіальний комплекс „Національний музей історії Великої Вітчизняної війни 1941-1945 років”
01015 Україна, м. Київ, вул. Лаврська, 24
ul. Ławerska 24, 01-015 Kijów

http://www.warmuseum.kiev.ua/

About Paweł Lech

Absolwent - Archeolog. Zleceniobiorca Centrum Nauki Kopernik. Blogowania uczył się na silniku wordpress, pracując nad stroną koła naukowego SKN Hanza. Archeologia zawsze jest numerem jeden. Poza archeologią interesuje się muzealnictwem, podróżami, wspinaczką górską (E!5642) i piłką nożną.