Tajlandia, Ayutthaya – Ayutthaya Historical Park

Ayutthaya to dawna stolica Królestwa Syjamu. Jej współczesne pozostałości są świadectwem minionej potęgi tego państwa. W okresie największej świetności na terenie miasta mieszkało około miliona ludzi. Wzniesiono tu ponad czterysta świątyń i pałaców. Miejsce to odwiedzali emisariusze państw takich jak Wielka Brytania, Portugalia, Francja, Holandia czy Chiny. Potęga tego miasta opierała się licznym najazdom, aż do 1767 roku. Wtedy to wojska birmańskie, które kolejny raz oblegały miasto, zdobyły je i zniszczyły. Po tej wojnie stolicę Tajlandii przeniesiono do Bangkoku, a Ayutthaya już nigdy nie odzyskała swojej świetności…
Wat Ratchaburana i autor wpisu - fot. A. Wojciechowska

Wat Ratchaburana i autor wpisu – fot. A. Wojciechowska

Współczesna Ayutthaya jest małym i sennym miasteczkiem. Stanowi jednak jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych Tajlandii, przyciągającą corocznie tysiące turystów. Wszystko to dzięki wspaniałemu dziedzictwu historyczno-archeologicznemu objętemu ochroną UNESCO (na liście światowego dziedzictwa od 1991 roku) w ramach projektu o nazwie Ayutthaya Historical Park. Obszar ten to przestrzeń pokrywająca centralną część miasta, gdzie znajdują się dziś pozostałości praktycznie niezliczonych świątyń i pałaców. Większość z nich została udostępniona zwiedzającym, a pięć odwiedzonych przez nas, opisujemy poniżej. Miejsce to mieliśmy okazję zobaczyć w grudniu 2017 roku. Całość obszaru jest na tyle duża, że w jeden dzień nie ma możliwości zwiedzenia wszystkiego. Dlatego przed podróżą warto sprawdzić, które miejsca są dla was najatrakcyjniejsze.

Wat Chaiwatthanaram - fot. P. Lech

Wat Chaiwatthanaram – trzech uroczych Buddów. Fot. P. Lech

Mały słowniczek, który przyda się i przy czytaniu, i przy zwiedzaniu:
Prang – element sakralnej architektury khmerskiej w postaci bogato rzeźbionej wysokiej wieży nad świątynią.
Wat – kompleks budynków świątynno-klasztornych otoczony murem.
Chedi/Stupa – budowla w kształcie kopca/kurhanu wykorzystywana jako miejsce modlitw lub relikwiarz.
Wihara – budynek o charakterze klasztornym.
Garuda – legendarne bóstwo, przedstawiane jako orzeł o ciele człowieka.

Wat Chaiwatthanaram – jest to najbardziej oddalona i chyba najbardziej imponująca świątynia. Wybraliśmy to miejsce jako pierwszy punkt naszej wycieczki. Jej budowa rozpoczęła się w 1620 roku i trwała około 20 lat. Kompleks został wzniesiony przez króla Prasat Thonga, jako dar wotywny dla jego matki. W centrum znajduje się monumentalny prang – ta wysoka na 35 metrów wieża, jak i zachowane zabudowania zostały wykonane w stylu khmerskim. Cały kompleks jest niezwykle zharmonizowany – zorientowany na osi wschód-zachód, symetryczny, otoczony niskim murem, z dominującą wieżą prang oraz z ośmioma mniejszymi wieżami, w których odnajdziemy ślady malarstwa ściennego i stiukowych rzeźb. Dawne, główne wejście do świątyni znajdowało się na brzegu rzeki Chao Phraya. Dziś warto obejrzeć świątynię zwłaszcza od tej strony, gdzie zachowały się dwie wieże Chedi, pozostałości monumentalnych schodów oraz alei prowadzącej do wieży Prang. Wat ten ze względu na podobieństwo stylistyczne często bywa nazywany małym Angkor Wat.

Wat Phra Si Sanphet – to pierwsza świątynia zlokalizowana na wyspie (centralna Ayutthaya), którą odwiedziliśmy. To też jednocześnie najważniejsza świątynia w mieście. Pierwsze co rzuca się tu w oczy to trzy identyczne stupy, zorientowane na jednej osi. Środkowa i zachodnia powstały w XV wieku, wschodnia w XVI. W ich wnętrzach znajdują się skremowane szczątki członków rodziny królewskiej. Na każdą ze stup można wejść, a widok rozpościerający się z ich szczytu zapiera dech w piersiach. Poza stupami, na terenie watu znajduje się też wihara. Cały kompleks powstał pod koniec XV wieku, jako świątynia wykorzystywana przez rodzinę królewską. Do jej wnętrza nie mieli wstępu żadni mnisi. Sam wat znajdował się na terenie większego założenia, którym był jeden z głównych pałaców dawnej stolicy Syjamu. To tu można było oglądać 16-metrowy posąg Buddy, pokryty około 150 kilogramami złota (niektóre źródła mówią nawet o 340 kilogramach). Po zdobyciu miasta przez Birmańczyków, posąg został zdemontowany i przetopiony. Zwiedzając ruiny Wat Phra Si Sanphet możemy też zajrzeć do pozostałości pałacu, sali tronowej i fortyfikacji.

Wat Phra Ram – to świątynia opisywana w przewodnikach jako ta rzadziej odwiedzana, dzięki czemu pozwala poczuć wzniosłą atmosferę dawnej stolicy Syjamu. Niestety w okresie naszej wizyty znaczna jej część znajdowała się w remoncie. Wat ten powstał w miejscu pochówku króla Ramathibodiego I (lata panowania 1351-1369). Jest stosunkowo mało rozpoznanym kompleksem, przez co data jego powstania jest tylko szeroko określana na początek XV wieku. Główną część zespołu stanowi monumentalny prang, najwyższy w mieście. Jest to element charakterystyczny dla stylu khmerskiego. Dodatkowo dookoła wieży wzniesiono cztery mniejsze, narożne wieże, które wspólnie formują pięciomian (quincunx/kwinkunks). Całość zlokalizowana była (i częściowo jest) na terenie parku z galeriami i małymi stawami.

Wat Phra Ram - cicho i spokojnie. Fot. A. Wojciechowska

Wat Phra Ram – cicho i spokojnie. Fot. A. Wojciechowska

Wat Mahathat – to turystyczne „must see” widoczne na wszystkich zdjęciach reklamujących miasto. Wat ten był zlokalizowany w samym centrum dawnej stolicy Syjamu. Powstał w drugiej połowie XIV wieku. Na jego terenie możemy oglądać pozostałości ponad czterdziestu konstrukcji, w tym głównej wieży prang oraz kilku innych, mniejszych prangów, kilka wihar, stupy oraz niezliczoną ilość przedstawień Buddy. Wrażenie robi zwłaszcza rząd pozbawionych głów (efekt wojny z Birmą z 1767 roku) rzeźb, ustawionych wzdłuż galerii jednej z wihar. Jedna z takich głów stała się symbolem miasta. Wśród gałęzi świętego drzewa Bodhi, zwanego też figowcem pagodowym ukryta jest ta właśnie część rzeźby niegdyś przedstawiającej Buddę.

Wat Ratchaburana – to był ostatni punkt naszej podróży po Ayutthaya. Według legend wat ten został wzniesiony na miejscu pochówku dwóch królewskich braci, którzy walcząc o władzę, zginęli w bratobójczym pojedynku. Świątynia powstała w 1424 roku i była otoczona fosą. Dziś fosa jest tylko suchym rowem z pozostałościami dawnego, murowanego mostu. Przez wspomniany most i murowaną bramę dostajemy się do wnętrza kompleksu. Budowla jest bardzo podobna do Wat Phra Ram. Ponownie na środku możemy dostrzec monumentalny prang. Aby się do niego dostać musimy przejść przez pozostałości wihary. Sama wieża jest jedną z lepiej zachowanych konstrukcji tego typu w mieście. Z zewnątrz pokryta jest rzeźbami, w tym wizerunkami bóstwa Garuda oraz przedstawieniami Nagów. Wewnątrz wieży, na jej szczycie znajduje się małe pomieszczenie z klatką schodową prowadzącą do dwupoziomowej krypty. W trakcie prac archeologicznych odkryto w niej brązowe przedstawienia Buddy, kamienie szlachetne, zabytki ze złota oraz tabliczki wotywne. Wszystkie wydobyte przedmioty można oglądać na wystawie w Chao Sam Phraya Museum.

Jak widać obszar Parku Historycznego Ayutthaya jest niezwykle różnorodny. Jeśli szukacie więcej informacji na temat tego miejsca polecamy poniższy serwis internetowy. Koniecznie poczytajcie opisy tego miejsca wykonane przez europejskich podróżników w XVII i XVIII wieku. Szczegółowe informacje tu: http://www.ayutthaya-history.com

Godziny otwarcia świątyń w Ayutthaya:

Wat Chaiwatthanaram 8:00-18:00
Wat Phra Si Sanphet 8:00-18:00
Wat Phra Ram – w 2017 roku w listopadzie była w remoncie, normalne godziny otwarcia 8:00-18:00
Wat Mahathat – 8:00-18:00
Wat Ratchaburana 8:00-18:00
Inne świątynie są otwarte w podobnych godzinach lub od świtu do zmierzchu

Ceny biletów:

Wat Chaiwatthanaram 50,- THB
Wat Phra Si Sanphet 50,- THB
Wat Phra Ram – 50,- THB
Wat Mahathat – 50,- THB
Wat Ratchaburana 50,- THB

Dojazd:
Do Ayutthaya najłatwiej dostać się z Bangkoku. Miasta są oddalone od siebie o około 85 km. Z centrum Bangkoku ze stacji kolejowej Hualamphong (główny dworzec) odjeżdżają pociągi do Aytthaya (trasa na Chiang Mai), jest ich około 30 dziennie, pierwszy o 4:20, podróż trwa od 90 do 120 minut. Pociąg jest najtańsza opcją, bilet w trzeciej klasie kosztuje około 20 THB. Trzecia klasa to zwykły pociąg z drewnianymi ławkami. My wybraliśmy tę opcję i szczerze polecamy. Do Ayutthaya można też dojechać busami odjeżdżającymi z Rangsit lub spod Victory Monument, tu podróż trwa od 60 do 90 minut. Podróż powrotna w obu przypadkach odbywa się analogicznie. Na miejscu warto wypożyczyć rower. Całości miasta nie da się zwiedzić na piechotę w ciągu jednego dnia.
http://www.railway.co.th/checktime/checktime.asp?lenguage=Eng – rozkład jazdy pociągów

About Paweł Lech

Absolwent - Archeolog. Zleceniobiorca Centrum Nauki Kopernik. Blogowania uczył się na silniku wordpress, pracując nad stroną koła naukowego SKN Hanza. Archeologia zawsze jest numerem jeden. Poza archeologią interesuje się muzealnictwem, podróżami, wspinaczką górską (E!5642) i piłką nożną.