Rosja, Kazań – Muzeum Narodowe Republiki Tatarstanu

Naprzeciwko głównego wejścia do kazańskiego kremla, w XVIII-wiecznej kamienicy mieści się najważniejsza tatarstańska instytucja kultury – Muzeum Narodowe Republiki Tatarstanu (Национальный музей Республики Татарстан). Strona internetowa Muzeum Tatarstanu reklamuje je jako największe muzeum historii i kultury w całym regionie nadwołżańskim – a jest to niebagatelnie wielki obszar, ciągnący się przez ponad trzy i pół tysiąca kilometrów brzegu najdłuższej rzeki w Europie.
Muzeum Narodowe Republiki Tatarstanu - fot. P. Lech

Muzeum Narodowe Republiki Tatarstanu – fot. P. Lech

Do stolicy Tatarstanu trafiłem w lipcu 2013 roku. Kazań właśnie hucznie kończył letnią Uniwersiadę – imprezę sportową, na której reprezentacja polskich uniwersytetów zdobyła aż 30 medali! (Dla porównania, na ostatniej letniej Olimpiadzie mieliśmy ich tylko 10; za: http://en.wikipedia.org/wiki/2013_Summer_Universiade). Nasze orły spisały się wspaniale. Zdobyliśmy nawet brązowy medal w szachach! Jednak nie o wyczynach sportowych będzie ten tekst… Muzeum Narodowe Republiki Tatarstanu nie było głównym punktem na mojej trasie zwiedzania. Dużo bardziej niż kolejne lokalne i małe – jak się wydawało – muzeum, „kręcił” mnie pobliski kreml będący zabytkiem wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jak bardzo myliłem się w ocenie, przekonałem się dopiero po wejściu na teren galerii wystawowych.

Herb Kazania. Fot. P. Lech

Herb Kazania. Fot. P. Lech

Muzeum zostało założone jako miejskie Muzeum Techniki i Przemysłu. Zwiedzającym udostępniono je w 1895 roku. Podstawą kolekcji jest ogromny zbiór 40 000 zabytków zebranych w XIX wieku i podarowanych instytucji przez Andrieja Likaczewa. Były to głównie zabytki archeologiczne i numizmatyczne. Dziś w kolekcji muzeum znajduje się ponad 800 000 przedmiotów, pochodzących zarówno z epok kamienia jak i z całkowicie współczesnych czasów.

Akwamanila w kształcie lwa. Niemcy, Dolna Saksonia - XIII wiek. Fot. P. Lech

Akwamanila w kształcie lwa. Niemcy, Dolna Saksonia – XIII wiek. Fot. P. Lech

Ekspozycja jest zdeponowana na dwóch piętrach XVIII-wiecznej kamienicy. Podzielono ją na chronologicznie uporządkowane sekcje. Pierwszą jest rozbudowany dział archeologiczny, obejmujący najstarsze znaleziska z terenów dzisiejszego Tatarstanu. Możemy tu podziwiać głównie narzędzia krzemienne i kamienne. Stopniowo zagłębiając się w ekspozycję, docieramy do kolejnej sekcji poświęconej państwowości Bułgarów Wołżańskich, założycieli miasta Kazań. Stolica ich państwa znajdowała się 140 kilometrów od dzisiejszego Kazania. Bulgar jest dziś popularnym celem wycieczek, jednak większa część związanych z nim zabytków znajduje się dziś w Kazaniu.

Kazańskie średniowiecze. Fot. P. Lech

Kazańskie średniowiecze. Fot. P. Lech

Kolejną częścią muzeum jest ekspozycja obejmująca takie kwestia jak Złota Orda, Chanat Kazański i zdobycie Kazania przez Iwana IV Groźnego w 1552 roku. Możemy tu oglądać wspaniałe rekonstrukcje wojowników ruskich, kazańskich oraz wikińskich (tak, tak wikingowie nad Wołgą pojawiali się bardzo często!). Jednak głównym motywem tej oraz poprzedniej części wystawy jest życie codzienne ówczesnych mieszkańców Tatarstanu. Dlatego większość ekspozycji zajmują tu rekonstrukcje chat i szklane szafy z zabytkami związanymi z trudem życia nad Wołgą. Parterową wystawę zamykają gabloty ukazujące kulturę islamską obecną w Tatarstanie od czasów istnienia Wielkiej Bułgarii.

Nadwołżański wiking. Fot. P. Lech

Nadwołżański wiking. Fot. P. Lech

Zwiedzanie pierwszego piętra rozpoczynamy od wejścia w XVII i XVIII-wieczne podboje terytorialne Imperium Rosyjskiego. Dla Kazania był to okres ewolucji i transformacji. W mieście powstawały manufaktury i fabryki, siedzibę miała tu admiralicja. Znaczna część ekspozycji zdeponowanej na I piętrze opowiada o działalności Piotra I i Katarzyny II.

Caryca Katarzyna II. Fot. P. Lech

Caryca Katarzyna II. Fot. P. Lech

Tu właśnie znajdziemy jeden z ciekawszych eksponatów w kolekcji muzeum – karetę Katarzyny II Wielkiej. Ta część ekspozycji wywarła na mnie największe wrażenie. Wystarczy powiedzieć, że w jej skład wchodzą liczne modele okrętów floty budowanej przez Piotra Wielkiego i jego następców, rekonstrukcje strojów, broń palna i ówczesne mapy Rosji. A to oczywiście tylko mała część tego, co można tu zobaczyć.

To co robi największe wrażenie - kareta Katarzyny II Wielkiej. Fot. P. Lech

To co robi największe wrażenie – kareta Katarzyny II Wielkiej. Fot. P. Lech

Ostatnia sala Muzeum to galeria poświęcona Kazaniowi i jego roli w Tatarstanie w XIX i XX wieku. Tutaj możemy oglądać głównie grafiki i zdjęcia nowożytnego miasta.

Biżuteria tatarska. Fot. P. Lech

Biżuteria tatarska. Fot. P. Lech

Muzeum Narodowe Tatarstanu to przede wszystkim bogactwo eksponatów. A jak wygląda techniczna strona wystaw? Główna ekspozycja została opatrzona długimi rosyjskimi opisami, dodatkowo w kilku strategicznych miejscach znajdują się tabliczki z angielskimi deskrypcjami. Na terenie wystaw możemy znaleźć multimedialne stanowiska dla najmłodszych oraz telewizory wyświetlające uzupełniające filmy (w języku rosyjskim). Muzeum udostępnia też wystawy czasowe, obejmujące bardo różnorodny zakres tematów. Można na nich spotkać zarówno dzieła współczesnych tatarstańskich artystów, jak i ekspozycje poświęcone faunie i florze okolic Kazania.

Jeśli zwiedzacie stolice Tatarstanu i macie trochę więcej czasu niż tylko na wizytę na kremlu, musicie wybrać się do tego muzeum. Przekrojowe spotkanie z kulturą tego niezwykłego regionu, jakie oferuje Muzeum Narodowe Tatarstanu ułatwi wam zrozumienie i zapoznanie się z muzułmańsko-prawosławno-katolickim tyglem kulturowy.

Na koniec mała nowość. Krótki zapis video z wizyty w Kazaniu:

Dojazd:

Muzeum Narodowe Republiki Tatarstanu znajduje się w ścisłym centrum Kazania. Budynek muzeum jest usytuowany naprzeciwko głównego wejścia do kazańskiego Kremla. Z dworca kolejowego, autobusowego i portu rzecznego warto przejść do Muzeum piechotą. Spacer zajmuje około 15 minut.

Dojazd metrem: do stacji „Kremlowska”.

Dojazd autobusem: 1, 4, 10, 17, 18 do przystanku „Centralny Stadion”.

Godziny otwarcia:

Wtorek-Niedziela: 10:00 – 18:00

Kasy pracują do godziny 17:00.

Ostatnia środa miesiąca jest dniem sanitarnym – muzeum jest zamknięte.

Ceny biletów:

Dorośli – 100,- RUB

Emeryci – 60,- RUB

Uczniowie – 50,- RUB

Adres:

Muzeum Narodowe Republiki Tatarstanu

(Национальный музей Республики Татарстан)

Republika Tatarstanu

Kazań, ul. Kremlowska 2

Республика Татарстан, г.Казань, ул. Кремлевская, 2

http://www.tatar.museum.ru/Nm/

About Paweł Lech

Absolwent - Archeolog. Zleceniobiorca Centrum Nauki Kopernik. Blogowania uczył się na silniku wordpress, pracując nad stroną koła naukowego SKN Hanza. Archeologia zawsze jest numerem jeden. Poza archeologią interesuje się muzealnictwem, podróżami, wspinaczką górską (E!5642) i piłką nożną.