Rosja, Kazań – Meczet Kul Sharif i Muzeum Kultury Islamu

Muzeum Kultury Islamu znajduje się w podziemiach meczetu Kul Sharif. Dwie duże sale mieszczą ekspozycje prezentujące muzułmańską stronę historii Kazania. Wybudowany w 2005 roku meczet Kul Sharif przez pewien okres był największą tego typu budowlą w Rosji i Europie.

Meczet Kul Sharif. Fot. P. Lech

Meczet Kul Sharif. Fot. P. Lech

Muzułmanie na terenie Tatarstanu pojawili się już w IX wieku. W 922 roku powstało tu pierwsze islamskie państwo na obszarze współczesnej Rosji – Bułgaria Wołżańsko-Kamska. Do połowy XVI wieku, ziemie te kontrolował silny Chanat Kazański. Tatarzy kazańscy zostali jednak rozbici w 1552 roku przez Iwana IV Groźnego. Wtedy właśnie ostatnie niezależne państwo islamskie w regionie przestało istnieć. Ślad po nim jednak pozostał i jest wyraźnie widoczny we współczesnym Kazaniu. Mimo licznych konfliktów i wielokrotnych prób pozbycia się wyznawców islamu z Tatarstanu, miasto to do dziś stanowi bardzo ważny punkt na rosyjskiej mapie kultury muzułmańskiej.

Wnętrze meczetu i jego złoto-szafirowa rekonstrukcja. Fot. P. Lech

Wnętrze meczetu i jego złoto-szafirowa rekonstrukcja. Fot. P. Lech

Meczet Kul Sharif jest najważniejszym ośrodkiem islamskiego kultu w Kazaniu. Poza rolą religijną pełni także funkcje edukacyjne i ekspozycyjne. W meczecie mieści się Muzeum Kultury Islamu, placówka zajmująca się promocją wielokulturowości Tatarstanu oraz badaniami naukowymi nad historią islamu w Rosji.

Ekspozycja. Fot. P. Lech

Ekspozycja. Fot. P. Lech

Muzeum znajduje się w podziemiach meczetu i dysponuje dwiema dużymi salami o powierzchni 600 metrów kwadratowych. W pierwszym pomieszczeniu prezentowane są eksponaty ukazujące historię religii. Możemy tu oglądać miniatury przedstawiające Mahometa, spory wybór oryginalnych tekstów i źródeł oraz prezentacje na temat islamu jako czynnika regulującego różne aspekty życia muzułmanów. Tu właśnie możemy zobaczyć zestaw modlitewny (dywany oraz kompas wyznaczający kierunek do Mekki), zbiór muzułmańskich sznurów modlitwenych (subha), miniaturę Al-Kaba oraz pięknie zdobiony XVIII-wieczny Koran.

Miniatura z Prorokiem. Fot. P. Lech

Miniatura z Prorokiem. Fot. P. Lech

Druga sala jest chronologicznym przewodnikiem po historii cywilizacji islamskiej w regionie Wołgi. Ekspozycja posterowa, wzbogacona pojedynczymi zabytkami przedstawia głównie historię kultury Tatarów. Na wystawie można zobaczyć między innymi srebrne monety z najróżniejszych krajów i okresów z napisami w języku arabskim, a także obrazy prezentujące rekonstrukcje meczetów z regionu Bulgar. Do ciekawszych zabytków należą rękopisy prozy pisarza Mahmuda al-Bulgariego. Spora część ekspozycji poświęcona jest roli kobiet w islamie, zwłaszcza w okresie końca XIX i początków XX wieku. Autorzy ekspozycji prezentują walkę kobiet o prawo do edukacji, wolności i równości. Całość uzupełniona jest zdjęciami, pamiętnikami i dokumentami z epoki.

Koran. Fot. P. Lech

Koran. Fot. P. Lech

Wnętrze budynku zostało zrealizowane z wielkim przepychem. Wszystkie pomieszczenia wykończono marmurami oraz granitami. Wszechobecne są malowidła ścienne stylizowane na dzieła z XVI wieku. Wprawne oko zaobserwuje tu także alabastrowe rzeźby, rzymskie mozaiki, drewniane, ręcznie wykonane detale architektoniczne oraz liczne witraże i złote hafty.

Meczet. Fot. P. Lech

Meczet. Fot. P. Lech

Całość ekspozycji muzealnej posiada opisy w języku rosyjskim i arabskim. Niestety nie znajdziemy tu żadnych informacji w języku angielskim, a tym bardziej w języku polskim. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż meczet wraz z muzeum jest dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Nie ma też żadnego problemu z wejściem do środka – przy głównych drzwiach rozdawane są chusty i nakrycia głowy. Dodatkowo zdjęcia na terenie meczetu i muzeum można wykonywać bez żadnych specjalnych pozwoleń czy opłat.

Ekspozycja. Fot. P. Lech

Ekspozycja. Fot. P. Lech

Wizyta w Muzeum Kultury Islamu kończy naszą wycieczkę po ponad tysiącletnim Kazaniu. Przypominam, że w poprzednich wpisach odwiedziliśmy również Kazański Kreml oraz Muzeum Narodowe Republiki Tatarstanu.

Dojazd:

Muzeum Kultury Islamu ulokowano w podziemiach meczetu Kul Szarif. Świątynia znajduje się na terenie kazańskiego kremla. Z dworca kolejowego, autobusowego i portu rzecznego warto przejść na kazański kreml piechotą. Spacer zajmuje około 15 minut.

Dojazd metrem: do stacji “Kremlowska”.

Dojazd autobusem: 1, 4, 10, 17, 18 do przystanku “Centralny Stadion”.

Godziny otwarcia:

Poniedziałek-Niedziela: 9:00 – 19:00. Kasy pracują do godziny 18:00.

Ceny biletów:

Sam wstęp do meczetu jest bezpłatny. Bilety do Muzeum Kultury Islamskiej:

Dorośli – 50,- RUB

Studenci – 40,- RUB

Uczniowie – 30,- RUB

Wycieczki po meczecie dla grup do 25 osób – 350,- RUB

Adres:

420014, Казань, Кремль, а/я 20.

http://www.kazan-kremlin.ru/museums/islam/

About Paweł Lech

Absolwent - Archeolog. Zleceniobiorca Centrum Nauki Kopernik. Blogowania uczył się na silniku wordpress, pracując nad stroną koła naukowego SKN Hanza. Archeologia zawsze jest numerem jeden. Poza archeologią interesuje się muzealnictwem, podróżami, wspinaczką górską (E!5642) i piłką nożną.