Polska, Skarżysko-Kamienna – Muzeum im. Orła Białego

Pierwszy raz Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej odwiedziłem mając kilka lat. Od małego fascynowała mnie „wielka” łódź znajdująca się w muzeum oddalonym prawie o 500 kilometrów od brzegów Morza Bałtyckiego. Wielokrotnie odwiedzając pobliskie Jezioro Rejowskie przechodziłem koło płotu muzeum i podziwiałem eksponowane wozy pancerne, czołgi i armaty. Mimo stosunkowo częstych wizyt w Skarżysku-Kamiennej od prawie dziesięciu lat nie miałem okazji zwiedzać Muzeum im. Orła Białego. 11.listopada w ten niezwykle ważny dla Polski dzień nadrobiłem zaległości.
Ze skrzydła Ił-14. Fot. P. Lech

Ze skrzydła Ił-14. Fot. P. Lech

Skarżyskie muzeum w 2014 roku będzie obchodziło 45-lecie istnienia. Pełni ono funkcję muzeum regionalnego i jest największą atrakcją turystyczną tego 50-tysięcznego miasta. Dumą instytucji jest zbiór pojazdów militarnych. Jest on określany jako drugi pod względem ilości eksponatów w Polsce (po Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie). Zbiory muzealne są eksponowane na plenerowej ekspozycji liczącej prawie 2 ha. oraz w jednej z najstarszych miejskich budowli –  XIX-wiecznym budynku zawiadowcy huty „Rejów”.

Rok 1950. Fot. P. Lech

Rok 1950. Fot. P. Lech

Jako placówka o charakterze regionalnym Muzeum im. Orła Białego gromadzi pamiątki związane z dziejami miasta i okolic. Zebrane zabytki są prezentowane na wystawach czasowych. Aktualnie eksponowane są dwie wystawy. Pierwsza okraszona dużą ilością broni pochodzącej z czasów II wojny światowej  „Zaplute karły reakcji – polskie podziemie niepodległościowe 1944–1956” oraz druga, mała ekspozycja plakatowa pod tytułem „Bić się do końca. Podziemie niepodległościowe w regionie radomskim w latach 1945–1950„.

"Zaplute karły reakcji – polskie podziemie niepodległościowe 1944–1956". Fot. P. Lech

Część wystawy „Zaplute karły reakcji – polskie podziemie niepodległościowe 1944–1956”. Fot. P. Lech

Kompleksowe zwiedzanie wystaw umieszczonych w budynku zawiadowcy huty trwa około 30 minut. Szczególnie ciekawie prezentuje się pierwsza ekspozycja. Moją uwagę przykuła przede wszystkim spora ilość rzadkiej i cennej broni – polski pistolet Vis, niemiecki pistolet P08 Parabellum, karabin szturmowy STG-44, konspiracyjny STEN, MG-34, MG-42 oraz  Mauser wz. 1929 z radomskiej Fabryki Broni. Do tego popularne MP-40, PPSz-41, Browningi (CKM i RKM) okraszone niemieckimi granatami Stielhandgranate i pięknym brytyjskim granatnikiem PIAT. To wszystko stanowi nie lada gratkę dla miłośników drugowojennych militariów. Gratkę, która i tak jest tylko miłą zapowiedzią tego co znajduje się na ekspozycji plenerowej.

Pistolet Vis wz. 35 Fot. P. Lech

Pistolet Vis wz. 35 Fot. P. Lech

Ekspozycja plenerowa liczy sobie prawie 150 eksponatów. Pojazdy pochodzą zarówno z okresu II wojny światowej jak i z czasów współczesnych. Dominuje sprzęt będący na wyposażeniu polskiej armii (zwłaszcza z okresu PRL) ale znajdziemy tu także militaria niemieckie i radzieckie. Do ciekawszych zabytków broni pancernej należy niemieckie działo szturmowe StuG IV (tu zdjęcia z jego renowacji), pozostałości Panzer IV i Panzer V Panther oraz lekkie działo samobieżne ASU-85, będące pojazdem przeznaczonym dla wojsk powietrzno-desantowych.

ASU-85. Fot. P. Lech

ASU-85. Fot. P. Lech

Część lotniczą stanowi spora grupa samolotów myśliwskich (m. in. MiG 21, Jak-23) oraz transportowy Ił-14 z wnętrzem udostępnionym do zwiedzania. Dużą atrakcją jest możliwość zajęcia miejsca pilota, I oficera czy też radiooperatora.

Lim-5P. Fot. P. Lech

Lim-5P. Fot. P. Lech

Niestety nie dla każdego zwiedzającego militaria są interesującą rzeczą, nie wszyscy w końcu jesteśmy koneserami sztuki wojskowej. Nie każdego zainteresuje unikatowy czołg czy jedyny zachowany na świecie karabin. Jednak jeden najważniejszy eksponat muzeum robi wrażenie na każdym, i to bez wyjątku! 25 metrów długości, 8 metrów szerokości, 500 kilometrów od brzegu Morza Bałtyckiego. Jest to największy pojazd prezentowany w Muzeum im. Orła Białego – kuter torpedowy ORP „Odważny”. Jednostka ta służyła w Marynarce Wojennej PRL od 1973 do 1986 roku. W 1988 roku po wycofaniu ze służby, łódź została spławiona Wisłą do Sandomierza a potem przetransportowana lokalnymi drogami do Skarżyska-Kamiennej. Operację tę zarejestrowano i dziś film z tego wydarzenia można oglądać w serwisie YouTube.

ORP "Odważny". Fot. P. Lech

Największy eksponat – ORP „Odważny”. Fot. P. Lech

Ekspozycja plenerowa obejmuje jeszcze kolekcje samobieżnych wyrzutni rakiet, pojazdów technicznych, dział i moździerzy. Wystawę zamyka zbiór polowych kuchni, które dziś można już spotkać tylko w przydrożnych barach z „wojskową” grochówką.

Panorama Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej. Fot. P. Lech

Panorama Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej. POWIĘKSZ FOTOGRAFIĘ. Fot. P. Lech

Duża ilość eksponatów, często będących unikatowymi w skali Polski stanowi o sile muzeum. Odświeżony budynek, interesujące (choć krótkie) wystawy czasowe i działania dodatkowe muzeum (można nawet wynająć BTR-60 na przejażdżkę!) to tylko kolejne „plusy” dla działalności instytucji. Wciąż jednak w Muzeum im. Orła Białego jest sporo do zrobienia. Przede wszystkim promocja. Skarżysko-Kamienna nie wykorzystuje w pełni potencjału placówki. Przy pobliskiej, nowo-wybudowanej krajowej trasie S7 przecinającej miasto dokładnie w połowie drogi z Krakowa do Warszawy nie ma nawet tablic reklamujących muzeum. Ekspozycja plenerowa posiada dosyć skąpe opisy, ograniczone tylko do języka polskiego. Dodatkowo, mimo regularnych działań konserwacyjnych znaczna część prezentowanych pojazdów znajduje się w kiepskiej kondycji. Jednym z celów i marzeń pracowników muzeum jest wybudowanie systemu budowli chroniących zgromadzone tu eksponaty. Odwiedzając to lokalne muzeum na pewno wspomożecie rozwój instytucji idącej w słusznym kierunku.

Peryskop. Fot. P. Lech

Peryskop. Fot. P. Lech

Wyrzutnia. Fot. P. Lech

Wyrzutnia. Fot. P. Lech

Reflektor. Fot. P. Lech

Reflektor. Fot. P. Lech

Dojazd:
Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej mieści się przy ulicy Słonecznej. Ulica Słoneczna krzyżuje się z drogą krajową S7. Z Dworca Głównego do muzeum dojeżdża autobus nr 7 – przystanek „Stadion”.

Godziny otwarcia:
Muzeum im. Orła Białego zaprasza do zwiedzania siedem dni w tygodniu. Dodatkowe informacje na stronie internetowej.
Listopad – Marzec 8:00 – 16:00
Kwiecień – 8:00 – 19:00
Maj – sierpień 8:00 – 20:00
Wrzesień – 8:00 – 19:00
Październik – 8:00 – 18:00

Ceny biletów:
Normalny – 8,- PLN
Ulgowy – 4,- PLN
Rodzinny – 20,- PLN

Adres:
ul. Słoneczna 90
26-110 Skarżysko-Kamienna, Poland

http://www.muzeum.skarzysko.pl/

https://www.facebook.com/muzeum.skarzysko

About Paweł Lech

Absolwent - Archeolog. Zleceniobiorca Centrum Nauki Kopernik. Blogowania uczył się na silniku wordpress, pracując nad stroną koła naukowego SKN Hanza. Archeologia zawsze jest numerem jeden. Poza archeologią interesuje się muzealnictwem, podróżami, wspinaczką górską (E!5642) i piłką nożną.