Gruzja, Tbilisi – Gruzińskie Muzeum Narodowe – Muzeum Gruzji Simona Janashii

Stolica Gruzji położona jest w malowniczej dolinie rzeki Kury. To urocze miasto o bogatej historii pełne jest zabytków i kontrastów. Twierdza Narikala, liczne świątynie czy dawne łaźnie mieszają się z (nie zawsze udaną) współczesną architekturą budowli takich jak Most Pokoju czy gmach Pałacu Prezydenckiego. Aby móc lepiej zrozumieć magię Tbilisi, zwiedziliśmy Gruzińskie Muzeum Narodowe znajdujące się przy alei Rustavelego – ulicy, która łączy klimat krajów bloku wschodniego z atmosferą głównych arterii europejskich stolic.
Historia

Gruzińskie Muzeum Narodowe swoje początki wiąże z działalnością Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego, które swój kaukaski departament założyło w 1852 roku. Towarzystwo Geograficzne rozpoczęło żmudny proces gromadzenia zbiorów i pierwsze wystawy pod szyldem „Muzeum Kaukazu” zostały zorganizowane w 1867 roku. Na przełomie XIX i XX wieku Gruzińskie Muzeum Narodowe słynęło z działalności archeologicznej (udział w piątym międzynarodowym kongresie archeologii w 1881 roku) i etnograficznej. W okresie rewolucji i walk z bolszewikami z najważniejszego gruzińskiego muzeum wywieziono 248 skrzyń z zabytkami. Zostały one zdeponowane we Francji i powróciły do Gruzji dopiero w 1945 roku. Współcześnie Gruzińskie Muzeum Narodowe nosi imię historyka Simona Janashii – jednego z członków założycieli Gruzińskiej Akademii Nauk. W skład kolekcji muzeum wchodzą zbiory prezentujące dzieje i kulturę Gruzji oraz historię naturalną regionu. Szeroki zakres tematyczny sprawia, że w trakcie zwiedzania zetkniemy się zarówno ze zbiorami paleoantropologicznymi, jak i ze sztuką Wasilija Kandinskiego.

Pas z przedstawieniami apostołów - Gruzińskie Muzeum Narodowe

Pas z przedstawieniami apostołów – Gruzińskie Muzeum Narodowe

Kolekcja paleoantropologiczna

D2280, D2282, D2700, D3444 i D4500 to jedne z najcenniejszych gruzińskich zabytków. Za tymi numerami kryją się eksponaty datowane na okres około 1.8 miliona lat temu. Pięć czaszek Homo Erectus Georgicus odnalezionych zostało na stanowisku Dmanisi. Odkrycie tych jednych z najlepiej zachowanych szczątków hominidów, obaliło kilka kluczowych dla antropologii teorii. Więcej o tym fascynującym znalezisku można przeczytać TU. Czaszki z Dmanisi stanowią część ekspozycji paleoantropologicznej, która ukazuje w ciekawy i niezwykle rozbudowany sposób filogenezę człowieka.

Antropogeneza - Gruzińskie Muzeum Narodowe

Antropogeneza – Gruzińskie Muzeum Narodowe

Archeologiczny skarbiec

Złoto, złoto i jeszcze raz złoto. Skąd tyle złota w Gruzji? Obszar ten od zawsze był regionem pośredniczącym w handlu pomiędzy wielkimi cywilizacjami wschodu i zachodu. Korzystne położenie wpływało na wzrost zamożności mieszkańców terenów współczesnej Gruzji. Miasta takie jak Mccheta i Tbilisi rozwijały się nie tylko jako centra handlowe, ale także jako ośrodki produkcji jubilerskiej. Skarby kurhanów, wyroby jubilerskie z okresu Królestwa Iberii oraz grecko-rzymskie dzieła złotnicze nawiązujące do historii Jazona, Argonautów i wyprawy po złote runo to tylko niektóre z obecnych tu grup zabytków. Moją uwagę przykuła zwłaszcza niezwykle delikatne i precyzyjnie wykonana złota, scytyjska biżuteria.

This slideshow requires JavaScript.

Średniowieczne dziedzictwo

Chrześcijanie na terenie Gruzji pojawili się już w I wieku n.e. W IV wieku chrześcijaństwo stało się religią państwową Królestwa Iberii, a później Gruzji. Gruziński Kościół Prawosławny swoje legendarne początki wiąże z czasami działalności apostoła Andrzeja. Przedstawienia św. Andrzeja oraz św. Nino z Kapadocji są jednymi z najczęściej spotykanych dzieł religijnych z okresu wczesnego średniowiecza. Poza ikonami z przedstawieniami świętych, w tej części muzeum możemy obejrzeć liczne manuskrypty, zdobione płótna oraz zabytki kamienne i drewniane.

Muzeum okupacji sowieckiej

Ostatnią częścią Gruzińskiego Muzeum Narodowego zlokalizowaną przy alei Rustavelego jest Muzeum Okupacji Sowieckiej. Ten niezależny oddział zajmuje jedno piętro budynku. Przestrzeń ta opowiada o niezwykle krwawych dla narodu gruzińskiego latach – 1921-1991. Siedemdziesiąt lat okupacji sowieckiej to okres walki o utrzymanie niezależności kultury gruzińskiej. To także czas wymuszonego posłuszeństwa wobec państwa stworzonego przez najbardziej znanego na świecie Gruzina – Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego – czyli Józefa Stalina. Muzeum okupacji sowieckiej w zimny i statystyczny sposób prezentuje rozmiar krzywd i strat wyrządzonych Gruzji przez ZSRR.

Zza takiego biurka decyzję podejmował Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili

Zza takiego biurka decyzję podejmował Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili

Czy będąc w Tbilisi warto zajrzeć do tego muzeum? Muzeum skierowane jest do osób, które chcą zgłębić świat gruzińskiej kultury oraz dysponują przynajmniej godziną czasu wolnego. Zabytki paleoantropologiczne i niezwykła kolekcja złota to najmocniejsze strony Gruzińskiego Muzeum Narodowego. Kolejnym plusem są też rozbudowane opisy w języku angielskim. Głównym minusem jest chaotyczna organizacja przestrzenna wystaw i brak powiązania pomiędzy różnymi częściami muzeum.

Godziny otwarcia:
Wtorek-niedziela 10:00-18:00. Ostatnie bilety sprzedawane są o 17:30.

Ceny biletów:
Normalny: 5,00 GEL
Młodzież poniżej 18 roku życia: 0,5 GEL

Dojazd:
Gruzińskie Muzeum Narodowe znajduje się przy jednej z głównych arterii stolicy Gruzji- Alei Szoty Rustawelego (Rust’avelis Gamziri, Rustaveli Avenue). Wejście do muzeum zlokalizowane jest tuż przy stacji metra –  Plac Wolności (Tavisuplebis Moedani, Liberty Square).
3, Rustaveli Ave., Tbilisi, Georgia
http://museum.ge/?lang_id=ENG

About Paweł Lech

Absolwent - Archeolog. Zleceniobiorca Centrum Nauki Kopernik. Blogowania uczył się na silniku wordpress, pracując nad stroną koła naukowego SKN Hanza. Archeologia zawsze jest numerem jeden. Poza archeologią interesuje się muzealnictwem, podróżami, wspinaczką górską (E!5642) i piłką nożną.