Francja, Nicea – Muzeum Archeologiczne

Nicea – stolica francuskiej riwiery. Eleganckie miasto położone jest na wzgórzach, które delikatnie zsuwają się do lazurowej wody Zatoki Aniołów. Współcześni turyści odkryli to miejsce pod koniec XIX wieku. Wtedy to angielska klasa wyższa zaczęła wznosić tu bajeczne pałace, charakteryzujące dzisiejszą Niceę. Z kolei w starożytności uroki Lazurowego Wybrzeża oczarowały Greków i Rzymian. Na obszarze dzisiejszej Nicei znajdują się pozostałości dwóch antycznych miast. Powstałej około IV wieku p.n.e greckiej Nikai (Νίκαια), oraz rzymskiego Cemenelum – stolicy cesarskiej prowincji Alpes Maritimae. Relikty związane z dawnymi miastami można oglądać w miejscowym Muzeum Archeologicznym.
Nicea - Rzymski Amfiteatr o pojemności około 5000 osób. Fot. P. Lech

Nicea – Rzymski Amfiteatr o pojemności około 5000 osób. Fot. P. Lech

Muzeum Archeologiczne znajduje się na terenie dzielnicy Cimiez. Jest to kwartał pełen historii i kultury. Na jego obszarze znajdują się dwa ważne muzea przedstawiające dzieła współczesnego malarstwa – muzeum fowisty Henriego Matisse’a oraz awangardowego Marca Chagall’a. Do tego dochodzi uroczy zespół klasztorny z XVI wieku, obejmujący kościół, ogród, gaj oliwny i cmentarz z niezwykle ciekawymi, historycznymi formami nagrobków. Jednak najbardziej rozpoznawalnym znakiem Cimiez są pozostałości antycznego świata. W Parc des Arènes możemy obejrzeć rzymski amfiteatr. Z kolei na obszarze graniczącego z nim Muzeum Archeologicznego mamy możliwość przespacerowania się po starożytnych ulicach (Cardo i Decumanus), zajrzenia do term czy też obejrzenia pozostałości wczesnochrześcijańskiej bazyliki.

Nicea - Rzymski kompleks termalny. Największy zachowany na terenie Francji. Fot. P. Lech

Nicea – Rzymski kompleks termalny. Największy zachowany na terenie Francji. Fot. P. Lech

Wszystkie wymienione powyżej starożytne zabytki architektoniczne, zostały skonstruowane przez Rzymian zamieszkujących Cemenelum. Południowe wybrzeże Francji już od czasów antycznych było intensywnie penetrowane zarówno przez Greków, jak i przez Rzymian. Greccy koloniści założyli tu sieć osad i punktów handlowych. Z kolei rzymscy inżynierowie rozplanowani i zbudowali niezwykle skomplikowany system dróg lądowych. Krzyżowały się one tu i łączyły centrum Italii z Masalią (współczesną Marsylią) oraz dalej z Akwitanią czy półwyspem Iberyjskim. Dogodne położenie oraz doskonała infrastruktura przyczynił się do intensywnego rozwoju starożytnych miast Lazurowego Wybrzeża, w tym Cemenelum.

Nicea - L'Etrusque et la Voie Romaine - brązowa rzeźba przedstawiająca etruskiego oratora na rzymskiej drodze. Fot. P. Lech

Nicea – L’Etrusque et la Voie Romaine – brązowa rzeźba przedstawiająca etruskiego oratora na rzymskiej drodze. Fot. P. Lech

Rzymskie drogi są główną osią ekspozycji Muzeum Archeologicznego. Dzieje jednej z ważniejszych arterii Imperium Rzymskiego, czyli Via Iulia Augusta stały się punktem wyjścia do zaprezentowania historii antycznego Cemenelum. Ta starożytna droga powstała w okresie panowania Cesarza Oktawiana Augusta, a znaczące ją kamienie milowe datowane są na lata 14-12 p.n.e. Wspomniane rzymskie kamienie milowe były rozmieszczane przy drogach co około jedną milę (1478,5 metra). Najczęściej były to kamienne walce z wyrytą odległością do Rzymu lub najbliższego miasta. W nicejskim Muzeum Archeologicznym możemy oglądać kilka takich zabytków, pochodzących z odcinka drogi pomiędzy La Turbie i Cemenelum. Zabytki antycznej epigrafiki uzupełniają jeszcze rzymskie inskrypcje pochodzące z ołtarzy, pomników, sarkofagów oraz nagrobków.

NIcea - Muzeum dostosowane jest do potrzeb każdego zwiedzającego... Tak długo jak jest on Francuzem. Fot. P. Lech

NIcea – Muzeum dostosowane jest do potrzeb każdego zwiedzającego… Tak długo jak jest on Francuzem. Fot. P. Lech

Nicea - Ciekawsze zabytki: terra sigilata, brązowa maska Sylena, brązowa aplikacja z postacią Bachusa oraz Groma. Fot. P. Lech

Nicea – Ciekawsze zabytki: terra sigilata, brązowa maska Sylena, brązowa aplikacja z postacią Bachusa oraz Groma. Fot. P. Lech

Do ciekawszych eksponatów należą zabytki pochodzące z podwodnych badań archeologicznych. Ceramiczne naczynia, amfory, kotwice oraz elementy konstrukcyjne antycznych łodzi zostały pozyskane między innymi z wraku okrętu Fourmigue C, który zatonął niedaleko Nicei (w Golfe-Juan). Wrak statku pochodzącego z I wieku p.n.e., został odkryty na głębokości 58 metrów. Na jego pokładzie znajdował się niezwykle cenny ładunek – bogato zdobione, luksusowe meble. Część ocalałych zabytków możemy oglądać teraz w muzeum, a na szczególną uwagę z pewnością zasługuje brązowa głowa Sylena, będąca aplikacją przyczepioną do większego naczynia.

Nicea - Amfory z wraków. Fot. P. Lech

Nicea – Amfory z wraków. Fot. P. Lech

W Muzeum Archeologicznym możemy oglądać także zabytki pochodzące z greckiego portu Nikai. Są to głównie przedmioty codziennego użytku, które zostały ciekawie zestawione ze swoimi rzymskimi odpowiednikami. Innym interesującym punktem ekspozycji jest makieta Cemenelum, która doskonale przybliża nam ogrom tego miasta. To co widzimy na dziedzińcu muzeum – czyli pozostałości term, bazyliki, ulice czy pojedyncze domy to tylko ułamek wielkiego niegdyś miasta.

Nicea - Rekonstrukcja pieca hipokaustycznego - przyklad antycznego ogrzewania podłogowego. Fot. P. Lech

Nicea – Rekonstrukcja pieca hipokaustycznego – przyklad antycznego ogrzewania podłogowego. Fot. P. Lech

Nicea - zabytki greckie i rzymskie. Fot. P. Lech

Nicea – zabytki greckie i rzymskie. Fot. P. Lech

Muzeum Archeologiczne w Nicei posiada bardzo dobrze przygotowaną ekspozycję specjalną dla dzieci i młodzieży (choć według mnie, jest ona też doskonałym wstępem dla dorosłych). W tej części możemy poznać zasady rzymskiej i greckiej architektury, dowiedzieć się jak zbudowana jest antyczna droga, jak produkowano amfory oraz mamy niezwykłą możliwość samodzielnego przeprowadzenia badań archeologicznych w specjalnej piaskownicy. Jest to bardzo mocna strona muzeum. Niestety w tym fascynującym muzeum znajdziemy też i minusy. Pierwszym z nich jest brak angielskich opisów eksponatów, wszystkie opisy w muzeum zostały przygotowana w języku francuskim. Kolejnym, choć nie tak znacznym minusem jest budynek muzeum i forma ekspozycji. Obie rzeczy mają już swoje lata i jest to w pełni widoczne. Jednak mimo tych mankamentów uważam, że warto jest poświęcić dwie godziny z pobytu na Lazurowym Wybrzeżu na zwiedzanie Cimiez i Muzeum Archeologicznego.

Nicea - Rzymskie inskrypcje. Fot. P. Lech

Nicea – Rzymskie inskrypcje. Fot. P. Lech

Godziny otwarcia:
10:00 – 18:00, poza wtorkami.

Ceny biletów:
Dorośli – € 10.00,-
Bilet do wszytkich miejskich muzeów, ważny przez siedem dni – € 20.00,-

Adres:
160, Avenue des Arenes-de-Cimiez
http://www.culture.gouv.fr/fr/archeosm/archeosom/en/nice-vis.htm

O INNYCH MUZEACH LAZUROWEGO WYBRZEŻA PRZECZYTASZ TU:

Grasse – Muzeum Perfumeria Molinard
Frejus – Zespół Katedralny
Frejus – Muzeum Archeologiczne
Marsylia – MuCEM
Monako – Muzeum Oceanograficzne

Więcej informacji o atrakcjach i miastach Lazurowego Wybrzeża znajdziecie tu – lazurowyprzewodnik.pl

About Paweł Lech

Absolwent - Archeolog. Zleceniobiorca Centrum Nauki Kopernik. Blogowania uczył się na silniku wordpress, pracując nad stroną koła naukowego SKN Hanza. Archeologia zawsze jest numerem jeden. Poza archeologią interesuje się muzealnictwem, podróżami, wspinaczką górską (E!5642) i piłką nożną.