Francja, Marsylia – MuCEM, Muzeum Europejskich i Śródziemnomorskich Cywilizacji

Najnowsze muzeum w Marsylii zostało otwarte w czerwcu 2013 roku. Rok ten był symboliczny dla tego portowego miasta. Marsylia stała się europejską stolicą kultury i w związku z tym wydarzeniem została mocno odmieniona. Magistrat postanowił powalczyć z etykietą portowego miasta kojarzonego głównie z przestępczością, dużą ilością imigrantów i z komediowymi filmami z serii Taxi. Jednym z trudniejszych zadań była rewitalizacja przestrzeni portowej Marsylii. Elementem tego procesu było wybudowanie (za astronomiczną kwotę 191 milionów euro) budynku Muzeum Europejskich i Śródziemnomorskich Cywilizacji.
MuCEM w Marsylii - Fot. P. Lech

MuCEM w Marsylii – muzeum nocą. Fot. P. Lech

Błyszczący budynek MuCEM (Musée des Civilisations de l’Europe et de la Méditerranée) stał się jednym z symboli miasta. Jego projektantem jest Rudy Ricciotti – francuski architekt. Ziemia pod muzeum prezentujące kulturowe dzieje śródziemnomorza, została wydarta… Morzu Śródziemnemu. Na przedłużeniu dawnego portowego nabrzeża J4, w cieniu XVII-wiecznego fortu Saint-Jean usypano sztuczną wyspę. Umieszczono na niej dwa budynki – Willę Śródziemnomorską oraz ekstrawagancki gmach MuCEM. Nowy muzealny budynek został połączony ze szczytami bastionów fortu za pomocą długiego na 130 metrów mostu. Całość tworzy nowoczesny kompleks, łączący w sobie funkcje muzealne i kulturalne. Miejsce wtopiło się już w tkankę miejską, czego najlepszym dowodem jest nie tyle morze turystów, co niezliczona ilość marsylczyków wybierających się tu na spacery.

MuCEM w Marsylii - Fot. P. Lech

MuCEM w Marsylii – widok z fortu Saint-Jean na port miejski. Fot. P. Lech

Rudy Ricciotti twierdzi, że muzeum zostało zbudowane z kamienia, wody i wiatru. Potężny gmach z zewnątrz został pokryty ażurową konstrukcją. Wieczorami jest ona podświetlana, muzeum wygląda wtedy wspaniale. Niestety zewnętrzna ekstrawagancja wykorzystała chyba całkowicie budżet MuCEM. Jego wnętrza są surowe, ubogie w detale. Niewątpliwie jest to wiodący trend w najnowszej architekturze, jednak w moim odczuciu takie wnętrza nie tworzą harmonijnej całości z ekspozycją muzeum i są całkowicie oderwane od ażurowej instalacji okalającej budynek. W środku znajdują się dwa piętra przeznaczone na ekspozycję, duża księgarnia oraz ulokowane na poziomie -1 audytorium w formie amfiteatru na 400 osób. Na dachu MuCEM znajduje się kawiarnia. Warto wejść tu (wstęp bezpłatny) i z tego miejsca pooglądać Marsylię, jej port oraz najstarszą dzielnicę Le Panier.

MuCEM w Marsylii - Fot. P. Lech

MuCEM w Marsylii – Przy wejściu. Fot. P. Lech

Galeria Śródziemnomorska – wystawa stała

Czy w tym spektakularnym budynku znajduje się równie intrygujący wkład? To pierwsze pytanie jakie sobie zadałem, zbliżając się do dawnego nabrzeża J4. Trzon ekspozycji MuCEM stanowi jedna wystawa stała – Galeria Śródziemnomorska. Składa się ona z czterech paneli ważnych dla kultur basenu Morza Śródziemnego. Forma prezentacji jest nietypowa. Szeroki wybór eksponatów początkowo może być zaskakujący. Obok siebie pojawiają się zarówno antyczne naczynia ceramiczne, jak i filmy prezentujące współczesne maszyny rolnicze. Cztery części Galerii Śródziemnomorskiej mają za zadanie zaprezentować zagadnienia społeczne, odróżniające śródziemnomorze od reszty świata. Pierwszym z nich jest panel „Narodziny kultur rolniczych” (stąd traktory i starożytne pitosy), drugi „Jerozolima: miasto trzech religii”, trzeci „Obywatelstwo i prawa człowieka” oraz czwarty „Poza znanym światem”.

MuCEM w Marsylii - Fot. P. Lech

MuCEM w Marsylii – Narodziny kultur rolniczych. Fot. P. Lech

Każda z części jest intrygująca. W każdej znajdziemy ciekawe połączenia i niezwykle kreatywne eksponaty. Moją uwagę skupiła zwłaszcza część trzecia – „Obywatelstwo i prawa człowieka”. Narracja tego panelu płynnie przechodzi od starożytnych greckich miast z ich demokracją, przez średniowieczne włoskie wolne miasta (Florencja, Genua, Piza i Wenecja) po całkowicie współczesne zagadnienia wolności z okresu upadku komunizmu. Na uwagę zasługuje też część dotycząca roli kobiet w społeczeństwie. Ponownie mamy starożytne miasta, które często odbierały kobietom prawa. W kontraście pojawiają się z kolei współczesne działaczki feministyczne z krajów takich jak Egipt czy Tunezja. Łączenie eksponatów z różnych okresów historycznych oraz prezentacja szerokiego kontekstu wybranych zagadnień to nie jedyna charakterystyczna cecha Galerii Śródziemnomorskiej. Drugą nietypową rzeczą jest częsta wymiana eksponatów. Tematy są stałe, jednak pojedyncze elementy ekspozycji są wymieniane co około sześć miesięcy.

MuCEM w Marsylii - Fot. P. Lech

MuCEM w Marsylii – Galeria Sztuki Antycznej. Fot. P. Lech

Co jeszcze w MuCEM?

Galeria Śródziemnomorska to 1600 metrów kwadratowych ekspozycji. Jej zwiedzanie trwa około 90 minut. Wszystkie opisy są przygotowane w języku francuskim i angielskim. Reszta kompleksu wygląda podobnie i można zwiedzać ją znacznie dłużej. W głównej przestrzeni budynku mamy dodatkowe piętro przeznaczone na wystawy czasowe – aktualna to Made in Algier. Do tego dochodzi Galeria Aktualności w Fort Saint-Jean, ekspozycje sztuki współczesnej w budynku Georges-Henri Rivière’a na obszarze fortu, kreatywna przestrzeń Cartes blanches w budynku MuCEM, ogrody, kawiarnia, dwa mosty dla pieszych oraz kilka punktów widokowych. Ilość miejsc do zwiedzania jest niewiarygodnie duża. Jako uzupełnienie MuCEM organizuje dużą ilość spotkań z artystami, wykładów oraz projekcji filmowych

MuCEM w Marsylii - Fot. P. Lech

MuCEM w Marsylii – Jerozolima. Miasto Trzech Religii. Fot. P. Lech

MuCEM to ciekawe miejsce łączące w sobie antyczne korzenie i współczesną kulturę. Muzeum jest doskonale dostosowane do potrzeb wszystkich zwiedzających – nowy budynek ma podjazdy i windy, wystawy są obstawione specjalnymi punktami dla niewidzących, a obsługa biegle mówi po angielsku. Samą instytucję śmiało można określić jako przestrzeń wymiany idei i wartości pochodzących z przeszłości i teraźniejszości. To nowoczesne muzeum sztuki ma na celu ukazanie basenu Morza Śródziemnego jako wspólnego dziedzictwa różnych kultur. Kontekst ten idealnie wpisuje się w obraz współczesnej wielokulturowej Marsylii.

MuCEM w Marsylii - Fot. P. Lech

MuCEM w Marsylii – Bliski nam krąg Canaletta. Fot. P. Lech

Godziny otwarcia:
Muzeum jest otwarte codziennie poza czwartkami.
Maj – czerwiec 11:00 -19:00, lipiec – sierpień 10:00-20:00, wrzesień – październik 11:00-19:00, listopad – kwiecień 11:00-18:00.

Ceny biletów:
Bilet na wystawy czasowe i stałe:
Normalny: 9.5,- €
Ulgowy: 5,- €
Rodzinny: 14,- € (dla rodziców z maksymalnie pięciorgiem dzieci).

Zakupiony bilet jest ważny przez cały dzień, obejmuje on wszystkie ekspozycje w MuCEM, J4 i forcie St. Jean.
Informacje o zniżkach i bezpłatnym wstępie.

Adres:
7, Promenade Robert Laffont (Esplanade du J4)
CS 10351, 13213 Marseille Cedex 02
http://www.mucem.org/en

Dojazd:
MuCEM znajduje się blisko dzielnicy Le Panier, praktycznie w turystycznym centrum miasta. 10 minut spacerem od stacji metra linii 1 – Vieux-Port lub linii 2 – Joliette; 10 minut spacerem od przystanku tramwaju T2 – République/Dames or Joliette. Najlepiej podjechać autobusem linii 82, ma on swój przystanek bezpośrednio przy porcie J4 – Littoral Major or Fort Saint-Jean.

O INNYCH MUZEACH LAZUROWEGO WYBRZEŻA PRZECZYTASZ TU:

Nicea – Muzeum Archeologiczne
Grasse – Muzeum Perfumeria Molinard
Frejus – Zespół Katedralny
Frejus – Muzeum Archeologiczne
Monako – Muzeum Oceanograficzne

Więcej informacji o atrakcjach i miastach Lazurowego Wybrzeża znajdziecie tu – lazurowyprzewodnik.pl

 

About Paweł Lech

Absolwent - Archeolog. Zleceniobiorca Centrum Nauki Kopernik. Blogowania uczył się na silniku wordpress, pracując nad stroną koła naukowego SKN Hanza. Archeologia zawsze jest numerem jeden. Poza archeologią interesuje się muzealnictwem, podróżami, wspinaczką górską (E!5642) i piłką nożną.