Francja, Frejus – Zespół katedralny

Średniowieczne miasto ze starożytnymi ruinami, pięknymi plażami oraz nowoczesnym portem. Jest przynajmniej kilka miejsc na Ziemi, które można tak opisać. Jednym z nich  jest Frejus znajdujące się na Lazurowym Wybrzeżu. To nieduże miasto posiada niezwykle uroczą starą część, w centrum której znajduje się średniowieczna katedra świętego Leoncjusza (Cathédrale Saint-Léonce de Fréjus). Katedra wraz z klasztorem i przyległymi zabudowaniami stanowi jeden z ciekawszych przykładów średniowiecznej architektury znajdujących się na Lazurowym Wybrzeżu. Budowla łączy w sobie styl merowiński, późnoantyczny, romański oraz dominujący styl gotycki.
Frejus - Katedra z baptysterium - Fot. P. Lech

Frejus – Katedra z baptysterium – Fot. P. Lech

Frejus - Plan zespołu klasztornego - Fot. P. Lech

Frejus – Plan zespołu klasztornego – Fot. P. Lech

Antyczne Frejus zostało założone najprawdopodobniej przez greckich kolonistów z pobliskiej Marsylii (Massalii). Mały punkt osadniczy został zamieniony w miasto z prawdziwego zdarzenia przez Rzymian, którzy wybudowali port, akwedukty oraz okazałą arenę. Rzymianie administrowali miastem od 49 roku p.n.e., kiedy to Juliusz Cezar lokował tu osiedle zwane Forum Iulii. Od czasów cesarza Konstantyna Wielkiego miejscowość ta była zamieszkiwana przez chrześcijan. To oni w V wieku wznieśli najstarszą część zespołu katedralnego – wczesnochrześcijańskie baptysterium. Budynek ten zachował się do naszych czasów i można do niego zajrzeć w trakcie zwiedzania katedry. Baptysterium, czyli budowla przeznaczona do wykonywania obrzędu chrztu ma kształt ośmioboku z niszami i centralnie zlokalizowanym basenem chrzcielnym. We wnętrzu znajdują się oryginalne rzymskie kolumny, które prawdopodobnie zostały pozyskane przez chrześcijańskich budowniczych z okolicznych świątyń rzymskich (pogańskich). Baptysterium we Frejus, wspólnie z podobną konstrukcją z Poitiers stanowią najstarsze zabytki architektury chrześcijańskiej wzniesione na terenie współczesnej Francji.

Frejus - Wnętrze katedry - Fot. P. Lech

Frejus – Wnętrze katedry – Fot. P. Lech

Aby móc zwiedzić baptysterium, musimy najpierw przejść przez katedralną kruchtę. Tą samą drogą możemy się udać do wnętrza katedry. Pierwszy kościół powstał tu w V wieku. Został on wzniesiony za czasów biskupa Leoncjusza, późniejszego patrona świątyni i miasta Frejus. Do dziś z tej najwcześniejszej, merowińskiej świątyni nie pozostał prawie żaden ślad. Spowodowane to jest niezwykle intensywną „działalnością”, różnych plemion które miały okazję pojawić się w antycznym Forum Iulii. Do najaktywniejszych grup należeli: Wizygoci, Longobardowie, Sasi oraz Frankowie i Saraceni. Około 950 roku katedra przestała istnieć. Na początku XI wieku miasto zaczęło się jednak odradzać. W okresie tym Frejus mogło pochwalić się powierzchnią 15 ha, podczas gdy w czasach rzymskich jego powierzchnia liczona na podstawie obwodu murów wynosiła przynajmniej 55 ha. Wraz z ponownym rozrostem miasta, pojawiła się więc potrzeba wzniesienia nowej świątyni.

Frejus - Wnętrze katedry - Fot. P. Lech

Frejus – Wnętrze katedry – Fot. P. Lech

To właśnie budowla powstała pomiędzy XI a XIII wiekiem, stanowi podstawę dzisiejszego zespołu katedralnego we Frejus. Kościół ma nietypową, dwunawową konstrukcję. Nawy poświęcone są św. Stefanowi (la nef Saint-Étienne) oraz Matce Boskiej (la nef Notre-Dame). Nawy zakończono absydą ze sklepieniem w kształcie połowy kopuły – cul-de-four. Wnętrze kościoła jest stosunkowo ubogie. Główną atrakcję stanowi tu architektura – sklepienia, łuki oraz kopuła absydy. Do ciekawych elementów należą też rzeźbione nagrobki biskupów, krucyfiks oraz ołtarz. Baptysterium wraz z katedrą można zwiedzić bez zakupu biletu wstępu.

Frejus - Na II poziomie krużganka znajdują się XIV wieczne kolumny - Fot. P. Lech

Frejus – Na II poziomie krużganka znajdują się XIV wieczne kolumny – Fot. P. Lech

Frejus - Dziedziniec - Fot. P. Lech

Frejus – Dziedziniec – Fot. P. Lech

Z biletem wstępu możemy udać się na zwiedzanie części klasztornej. Podobnie jak kościół powstała ona w XIII wieku. Służyła jako miejsce zamieszkania kanoników. Do klasztoru wchodzimy przez piękny sklep, pełen nietuzinkowych pamiątek (od książek o kościele i kuchni prowansalskiej, po papierowe modele katedry i stylizowane pocztówki- warto tu zajrzeć!). Potem od razu trafiamy na dwupiętrowy dziedziniec ze studnią oraz wewnętrznym krużgankiem przykrytym drewnianym stropem. Jest to niezwykle urocze i efektowne miejsce. To tu powstała większość zdjęć prezentowanych na naszej stronie i w każdym innym przewodniku opisującym Frejus. Szczególnie wart uwagi jest drugi poziom, na którym znajdują się piękne arkady składające się z serii podwójnych kolumn. Dziedziniec otoczony jest serią pomieszczeń, z których część udostępniono zwiedzającym.

Frejus - Klasztorny krużganek z bestiariuszem II - Fot. P. Lech

Frejus – Klasztorny krużganek z bestiariuszem II – Fot. P. Lech

Frejus - Klasztorny krużganek z bestiariuszem - Fot. P. Lech

Frejus – Klasztorny krużganek z bestiariuszem – Fot. P. Lech

Poza dziedzińcem klasztornym warto zobaczyć jeszcze dwie rzeczy. Pierwsza to znajdujące się na drewnianym stropie malowidła. Stanowią one niezwykły przykład średniowiecznej sztuki malarskiej oraz ówczesnego postrzegania i interpretowania świata. Ponad trzysta małych, prostokątnych kasetonów ozdobionych jest różnorodnymi postaciami, zwierzętami oraz fantastycznymi bestiami. Z góry spoglądają na nas baśniowe syreny, smoki, centaury i upadłe anioły. Obok nich zaś obecne są całkowicie realne strusie, psy, świnie i tygrysy. Ten swoisty bestiariusz jest najcenniejszym zabytkiem, znajdującym się w klasztorze. Drugą niezwykle wartościową rzeczą jest lapidarium ulokowane w podziemiach. W tym małym pomieszczeniu zgromadzono dużą ilość kamiennych elementów architektonicznych, niegdyś stanowiących część wystroju klasztoru i katedry. Można to zobaczyć rzeźbione gryfy, fragmenty kolumn zdobionych akantem i winoroślą, romańskie głowice oraz elementy maswerków. Podziemna komnata została zręcznie oświetlona, dzięki czemu uzyskano tu ciekawą, lekko mroczną atmosferę.

This slideshow requires JavaScript.

Ostatnią częścią klasztoru jest współczesny ratusz miejski. Pomarańczowy budynek był oryginalnie pałacem biskupim, dziś niestety jest niedostępny dla zwykłych zwiedzających. W części pomieszczeń klasztornych znajduje się również Muzeum Archeologiczne. O tej instytucji opowiem w kolejnym poście.

Godziny otwarcia:
W okresie czerwiec – wrzecień, codziennie od 9:00 do 18:30. W okresie od październik – maj, codziennie od 9:00 do 12:00 i od 14:00 do 17:00.

Ceny biletów:
Dorośli: 5,50,- €
Ulgowy (studenci, emeryci): 4,50 €
Darmowy wstęp:
Młodzież w wieku do 26 lat z krajów Unii Europejskiej oraz osoby niepełnosprawne i bezrobotne.

Adres:
Cloître de la cathédrale de Fréjus
48 rue du Cardinal Fleury
83600 Fréjus
http://cathedrale-frejus.fr/
http://cathedrale-frejus.monuments-nationaux.fr/en/
http://en.frejus.fr/monuments/episcopal-group-cloitre-baptistere-cathedrale-handi/

Dojazd:
Zespół klasztorny znajduje się w centrum miasta, na głównym placu. Po Frejus można poruszać się pieszo – dystans z dworca kolejowego do Centrum jest stosunkowo mały. Aby dojechać do miasta z Nicei trzeba z autostrady A8 zjechać na węźle numer 38. Od strony Tulonu jest to z kolei węzeł numer 37.

O INNYCH MUZEACH LAZUROWEGO WYBRZEŻA PRZECZYTASZ TU:

Nicea – Muzeum Archeologiczne
Grasse – Muzeum Perfumeria Molinard
Frejus – Muzeum Archeologiczne
Marsylia – MuCEM
Monako – Muzeum Oceanograficzne

Więcej informacji o atrakcjach i miastach Lazurowego Wybrzeża znajdziecie tu – lazurowyprzewodnik.pl

About Paweł Lech

Absolwent - Archeolog. Zleceniobiorca Centrum Nauki Kopernik. Blogowania uczył się na silniku wordpress, pracując nad stroną koła naukowego SKN Hanza. Archeologia zawsze jest numerem jeden. Poza archeologią interesuje się muzealnictwem, podróżami, wspinaczką górską (E!5642) i piłką nożną.