Słowacja, Bratysława – Muzeum Winogrodnictwa

Historia Bratysławy winem płynie. I w przeciwieństwie do wielu innych stolic słowiańskich nie jest to kwestia negatywnych nawyków żywieniowych, a spuścizna bogatej historii oraz możliwości upraw wymagających winorośli.
Przewóz wina, fot. P. Jaskólski

Przewóz wina, fot. P. Jaskólski

Już Celtowie zajmowali się na tych terenach produkcją wina, a Rzymianie utwierdzili kulturę winogrodniczą w rejonie dzisiejszej Bratysławy. Ponieważ tereny Słowacji przez długi czas znajdowały się pod władaniem węgierskim, nie dziwią tradycje związane z wyrobem tokajów. Od średniowiecza na stokach górskich uprawiano szczepy Furmintu – sprowadzone przez osadników włoskich – oraz Viridula – służące do wyrobu win uważanych wówczas za najlepsze jakościowo i cenionych w całej Europie. To tutaj (zaraz po Szampanii) zaczęto wytwarzać wina musujące. Wiąże się z tym bardzo romantyczna historia napoleońskiego żołnierza o nazwisku J.E. Hubert, który wracając z kampanii moskiewskiej trafił do ówczesnego Pressburga w Cesarstwie Austro-Węgierskim. Zakochał się tutaj w opiekującej się nim siostrze szpitalnej i pozostał. Urządzając się w nowym miejscu założył pierwszy zakład poza Francją produkujący wina musujące w technologii francuskiej.

Reklama i butelki z winnicy Hubert, fot. P. Jaskólski

Reklama i butelki z winnicy Hubert, fot. P. Jaskólski

Kultura spożywania wina, fot. P. Jaskólski

Kultura spożywania wina, fot. P. Jaskólski

Karafka, fot. P. Jaskólski

Karafka, fot. P. Jaskólski

Do połowy XX w. na tym podłożu rozwinęło się jeszcze kilkanaście firm wytwarzających bąbelkowy trunek, jednak J.E. Hubert zdecydowanie cieszy się wśród znawców największą estymą po dziś dzień, choć firma ta – reprywatyzowana po przemianach ustrojowych końca XX w. – należy obecnie do znanego koncernu Oetker. O bogactwie winiarskim regionu tzw. Małych Karpat świadczy prężnie działający Małokarpacki Szlak Wina, organizujący m.in. majowe i listopadowe Dni Otwartych Piwnic.

Gipsowa figurka z pracami w winnicy, fot. P. Jaskólski

Gipsowa figurka z pracami w winnicy, fot. P. Jaskólski

Wobec powyższego nie dziwi fakt uhonorowania winogrodnictwa odrębnym muzeum w samym sercu słowackiej stolicy. Na jego siedzibę przeznaczono parter i piwnice (a jakże!) Pałacu Apponyi rokokowego budynku przylegającego do Starego Ratusza. Samo muzeum pozwala prześledzić cały proces produkcji wina od uprawy winorośli, zbiorów winogron po butelkowanie szlachetnego trunku. Znaczną część ekspozycji poświęcono dwóm najważniejszym bratysławskim firmom przemysłu winiarskiego: J. E. Hubert i Palugyay. Ich dzieła – zwłaszcza wina musujące – zdobywały swego czasu wiele międzynarodowych nagród. Dodatkowo znaleźć tu można eksponaty-perełki związane z kulturą winogrodnictwa takie jak gipsowe figurki przedstawiające winogrodników czy tutejsze herby szlacheckie i miejskie nawiązujące do winorośli.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Całość w zasadzie nie jest jakość szczególnie fascynująca – to zgromadzone w witrynach narzędzia, maszyny, naczynia i zbiorniki wykorzystywane w produkcji winiarskiej od starożytności do czasów współczesnych. Trochę jest tutaj również dzieł sztuki i wytworów rzemiosła artystycznego nawiązujących do bogatych tradycji winnych tego regionu. Jeśli nie jesteście specjalistami lub zaawansowanymi koneserami, możecie być odrobinę zawiedzeni. Wszystkie informacje zawarto w kolejnych salach na jednorodnych planszach, gdzie drobnym drukiem wypisano całe epistoły. Uczciwie? Przeczytaliśmy może jedną lub dwie z takich tablic. Z pewnością lepszym rozwiązaniem są dodatkowo płatne (niestety bez informacji o cenie) audio przewodniki dostępne (podobno) przy kasach. My jednak mieliśmy bilet zbiorczy na zwiedzanie Starego Ratusza, Muzeum Historycznych Wnętrz i Muzeum Winogrodnictwa, więc nie zmartwiliśmy się, że przy kasie nikogo nie było i po prostu weszliśmy do środka. O możliwości wypożyczenia audio przewodnika (w 7 językach, niestety bez polskiego) dowiedzieliśmy się dopiero wychodząc.

Skład win, fot. P. Jaskólski

Skład win, fot. P. Jaskólski

Najlepsza część ekspozycji to zdecydowanie piwniczka, gdzie dorośli zwiedzający mają możliwość degustacji różnych rodzajów słowackich win. Znaleźć tu można ciekawy przewodnik po gatunkach i smakach trunków, a także szczegółowe opisy finalnych produktów dostępnych na półkach. Naszym zdaniem można by się pokusić o lepsze jakościowo regały – lepiej oddające klimat winnej piwniczki. Obecnie są to zwyczajne biurowe szafki z zamknięciami na kluczyk. Degustacja to oczywiście przyjemność dodatkowo płatna – Narodowym Salonem Win zawiaduje Związek Winogrodników i Winiarzy, który utrzymuje się właśnie z degustacji win z zawodowym sommelierem, organizacji warsztatów kiperskich oraz organizacji wydarzeń w zabytkowych wnętrzach piwnic Pałacu Apponyi. Co roku Związek wybiera 100 najlepszych słowackich win, które dostępne są w tutejszym Salonie. Szczegóły dotyczące cen (od 5 € za dwa kieliszki) znajdziecie na stronie internetowej.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Dojazd:

Muzeum Winogrodnictwa mieści się w Pałacu Apponyi przylegającym do budynku Starego Ratusza, w samym centrum Starego Miasta, przy wschodnim narożniku Placu Głównego (Hlavné námestie). Najlepie dojechać tu tramwajem – najbliższe przystanki to „Kapucínska” (tramwaje nr 5 i 9) oraz „SND” przy ul. Jesenského (tramwaje nr 4, 6 i 8). Z parkowaniem samochodu – jak to w obrębie średniowiecznych miast – może niestety być problem z uwagi na niewielką liczbę miejsc parkingowych, w dodatku płatnych.

Godziny otwarcia:

Muzeum Winogrodnictwa
Wtorek – Piątek: 10:00 – 17:00
Sobota – Niedziela: 11:00 – 18:00
Poniedziałek: zamknięte

Narodowy Salon Win
Wtorek – Piątek: 10:00 – 18:00
Sobota: 11:00 – 18:00

Niedziela – Poniedziałek: zamknięte

Ceny biletów:

Muzeum Winogrodnictwa
Bilet normalny – 4 €
Bilet ulgowy (dzieci 6 – 14 lat, studenci, emeryci) – 2 €
Bilet rodzinny (2 dorosłych i dzieci do 14 r.ż.) – 8 €

Wstęp wolny z Bratislava Card.

Bilety łączone do Starego Ratusza, Muzeum Winogrodnictwa i Muzeum Historycznych Wnętrz:
Bilet normalny – 6 €
Bilet ulgowy (dzieci 6 – 14 lat, studenci, emeryci) – 3 €
Bilet rodzinny (2 dorosłych i dzieci do 14 r.ż.) – 12 €

Narodowy Salon Win
Degustacja 2 próbek – 5 €
Degustacja 4 próbek – 9 €
Degustacja 8 próbek – 12 €
Degustacja 72 próbek w 100 minut – 23 €

Adres:

Múzeum vinohradníctva

Apponyiho palác, Radničná ul. č. 1
815 18 Bratislava

Tel. +421 259 100 856
e-mail: mmba@bratislava.sk

Aktualizacja: muzeum zwiedziliśmy w 2014 r., wpis powstał w lutym 2018 r.

About Wioleta Jaskólska

Absolwentka Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, założycielka SKN Hanza. Zainteresowana okresem wędrówek ludów i wczesnym średniowieczem, głównie w basenie Morza Bałtyckiego, a także zastosowaniem geodezji w archeologii. Inspektor ochrony zabytków, a w wolnych chwilach nałogowy "zwiedzacz"